Die nagapie , met 'n massa van omtrent 300 g, vind 'n tuiste in bome, en in oop woudlande, rivieroewers en bergklowe. In Suid-Afrika strek hulle verspreiding vanaf die Soutpansberge, die Krugerwildtuin tot Marico en Rustenburg.
Kenmerkend van die nagapie is sy groot ore, wollerige pels, lang stert en goed ontwikkelde agterbene. Om rats, so ver as tot vyf meter van tak tot tak te spring, is 'n besondere skerp stereoskopiese visie nodig. Daarvoor is die groot oë groot en naby mekaar geleë. Saans as daar met 'n lig op hulle geskyn word, gloei die oë helder as gevolg van 'n tapetum-lagie wat in die oog teenwoordig is. Hulle is uniek vir 'n aboreale leefwyse aangepas; vir dié doel is die duim opponeerbaar en die sole van sowel die hande en boete van kussinkies voorsien om oor 'n stewige grypvermoë te beskik. Die nagapie het die eienaardige gewoonte om in sy handpalms te urineer - moontlik hou dit die pootjies klam en klewerig om sy greep verder te verstewig.
In die vroeë lente en laat somer gee die wyfie geboorte aan 'n tweeling, hoewel sy aan tot soveel as vier kleintjies, na 'n gestasie van 123 dae, geboorte kan skenk. Vir die volgende bykans 6 weke word die kleintjies gesoog aan een paar pektorale en twee paar laterale melkkliere. In die loop van 'n nag se aktiwiteite laat die wyfie haar kleintjies op verskillende takke agter om hulle weer teen slapenstyd bymekaar te maak.
Die nagapies se habitat word bedreig deur die landbou en die aanplanting van steriele plantasies. Verder word hulle voortbestaan bedreig deur die groot onwettige handel wat daar heers om hulle as troeteldiere aan te hou. Die tragiese uiteinde is dat nadat die woelige diertjies kosbare ornamente omgestamp het en op meubels geurineer het, 'n ongelukkige lot van verwaarlosing in 'n te klein hokkies hulle in die gesig staar.
Maats, 'n mens moet mooi dink oor troeteldiere - wilde diere hoort in die natuur.
[Inligting: E. Moolman, Nasionale Parkeraad, Pretoria]
