Koester Karos

Thursday, 30 April 2026

Ruben se een minuut storie: Die lelike eendjie

Mamma Eend het op 'n plaas in die droë Noord-Kaap gewoon. Daar het 'n spruitjie deur die breedte van die plaas geloop. En nie ver daarvandaan nie, was 'n dam. Gedurende die reënseisoen het hierdie dam gewoonlik oorgeloop. Hierdie dam was baie belangrik vir Mamma Eend. Sy het gereeld daarin geswem en dis ook hier waar sy haar baba-eendjies vir swemlesse gevat het.

Vroeg vanjaar was daar vyf klein eiers in haar nes en een groot eier. Sy wonder al weke oor hierdie groot eier, maar kon geen antwoord kry nie. Intussen sit sy geduldig op haar nes en wonder hoe die groot eier in haar nes gekom het.

Eendag het die vyf klein eiers begin kraak.
Pik, pik, pik! Vyf mooi, geel baba-eendjies het uitgekom. Eers het hulle hul geel koppies by die eiers uitgesteek, die wêreld bekyk en gewonder of dit veilig is. Alles lyk só anders. Toe sien hulle vir Mamma Eend en hulle klouter uit hul eiers en vroetel onder Mamma Eend se veilige vlerke in.

Toe het die groot eier begin kraak. Klop, klop, klop!

Een groot, lelike eendjie het uitgekom. "Dis vreemd," het Mamma Eend gedink.

Niemand wou met hierdie eedjie speel nie.

"Gaan weg," het sy broers en susters gesê. "Jy’s lelik! Jy lyk nie soos ons nie."

Die lelike eendjie was hartseer. Hy besluit toe om nuwe vriende op die plaas te gaan soek en voeg dadelik die daad by die woord.
"Gaan weg!" het die vark gesnork.
"Gaan weg!" het die skaap geblêr.
"Gaan weg!" het die koei gebulk.
"Gaan weg!" het die perd gerunnik.

"Gaan weg!" het die waghond geblaf.

"Gaan weg!" het die huiskat gemiaau.

"Gaan weg!" het die vrolike mossies in die boom getjirp.

"Gaan weg!" het die die duiwe op die dak gekoer.

Niemand wou sy vriend wees nie.

Dit het begin koud word. Die winter is hier. Die huiskat het vir die ander diere vertel dat hy op die TV gesien het dat dit vanjaar baie baie koud gaan word. Hulle voorspel selfs sneeu vir dele van die Noord-Kaap.

Huiskat het nie gelieg nie. Dit het begin sneeu! Die lelike eendjie het 'n leë skuur gevind en daar gaan woon.

Hy was koud, hartseer en alleen.

Toe kom die lente. Die lelike eendjie het die skuur verlaat en teruggegaan na die dam toe. Hy was baie dors en het sy bek in die water gesit. Hy het 'n pragtige, wit voël gesien! "Sjoe!" het hy gesê. "Wie’s dit?"

"Dis jy," het 'n ander pragtige, wit voël gesê.

"Ek? Maar ek is 'n lelike eendjie."

"Nie meer nie. Jy is 'n pragtige swaan, soos ek. Wil jy my vriend wees?"

"Ja," het hy geglimlag.

Al die ander diere het gekyk hoe die twee pragtige swane wegvlieg, vriende vir altyd.

Wat het ek uit hierdie storie geleer:

* Niemand het van die lelike eendjie gehou nie, omdat hy anders gelyk het. Moenie op maats pik wat anders lyk of dink nie.

* Moenie soos die ander diere teenoor die lelike eendjie optree nie. Moenie iemand wegjaag nie. Wees altyd vriendelik. Dit kos jou niks.

* Onthou, as jy vandag soos die lelike eendjie voel, dis net tydelik. Eendag gaan jy die swaan wees en dan moet jy nie ander behandel soos jy behandel is nie.

Wednesday, 29 April 2026

Rosetta se Woensdag-wense

Die wonderwerke waarvoor ons wag om te gebeur, hang grootliks van onsself af. As ons die eerste stap in geloof neem, sal God die geloof wat handelend optree en op Hom alleen vertrou, raaksien en eer en op 'n buitengewone wyse daarop reageer.

Tuesday, 28 April 2026

Ruben-idiome: Koffie

Ouma Annie van Petrusburg is baie lief vir idiome en saam met ons koffie en ouma se spesiale kleinkoekies, het ons ook idiome op 'n daaglikse basis ingekry. Ouma Annie se reëls was maklik en verstaanbaar. Jy leer jou idiome en jy kry koekies saam met jou koffie ... óf jy ken nie jou idiome nie, dan is die koekies in die was.

* Hy kom altyd op die koffie daaraan.

Betekenis: Hy kom ongenooid op etenstyd daar aan.

* Ek is op die koffie met my werk.

Betekenis: Ek het agtergeraak met my werk.

* Sy koffie is vroeg reeds omgeroer.

Betekenis: Daar is lank gelede vir hom geldelike voorsiening gemaak.

* Die koffie ruk jou agteroor.

Betekenis: Die koffie is baie sterk.

* Die koffie is moeg.

Betekenis: Die koffie is baie flou.

* 'n Storm in 'n (koffie)koppie.

Betekenis: 'n Geskil oor 'n nietigheid.

Monday, 27 April 2026

Portia's Monday Blessing

Saturday, 25 April 2026

Ruben-humor: Ouma se raaisels

My liewe Maats, hierdie raaisels is so oud soos my ouma Annie van Petrusburg. Ek het net een van die raaisels reggehad, toe ouma my gevra het. Kan julle dalk raai watter een het ek reggehad?**

* Raaisel 1

As hy staan dan gaan hy en
As hy gaan dan staan hy.

Antwoord: Kwikstertjie se stertjie

* Raaisel 2

Hier kiep-kiep,
Daar kiep-kiep,
Woerts in die hoekie!

Antwoord: Dit is ‘n besem.

* Raaisel 3
So groen soos gras,
So wit soos was,
So rooi soos bloed,
So suikersoet.

Antwoord: ‘n Waatlemoen natuurlik.

* Raaisel 4
Wat van hierdie een:
Wit van agter, prentjie van voor.
Lek van agter, druk van voor.

Antwoord: 'n Posseël wat jy op 'n brief plak. (Weet julle darem nog wat 'n brief is?)

** Die enigste een wat ek reggehad het, was nr. 3. Miskien is dit omdat ek so lief is vir eet!!

Thursday, 23 April 2026

Ruben gesels oor wilde diere langs die pad: Die ratel

Liewe Maats, vandag gaan ons 'n bietjie kyk na die ratel. 'n Besondere brawe en vreeslose diertjie wat nie vir die duiwel stuit nie. Ons sê dankie aan dr. JJ Malan wat hierdie feite met ons deel.

Die ratel is besonder maklik om te identifiseer met 'n hoogte van ongeveer 30 cm, lengte 95 cm en het 'n lewensduur van nagenoeg 24 jaar. Die dratyd van die wyfie word geskat op ses maande.

Die ratel is dik en fors gebou, die kop massief met kleinerige ronde ore, die bene is kort en bevat besondere kragtige lang, skerp naels, met 'n kort borselagtige stert wat hy dikwels neig om regop te hou. Die "pels" is kort en grof met 'n treffende konstrasterende patroon. Die boonste helfte van die kop net bokant die oë en die ore sowel as die bo-dele van die lyf en die hele stert vertoon witterig, soms grys, ligbruin tot bruin, veral na die agterdele maar bykans nooit swart nie. Hierdie ligkleurige mantel konstrasteer skerp met die pikswart sye, onderdele en bene. Die punt van die witkleurige borselagtige wit stert is pikswart.

Die jong rateltjies se wit manel vertoon meer bruinerig van kleur. Dit moet duidelik gestel word dat daar heelwat intra-specie variasies by die ratel voorkom ten opsigte van die kleur van die ligte mantel. By party rasse tref mens die mantel net van die nek tot die stert aan, maar by ratels wat die digte vogtige woude bewoon, is hierdie ligte manel baie beperk tot net by die nek. In die uitsonderlike geval kan die wit mantel totaal afwesig wees.

Aangesien die ratel in bykans enige vorm van habitat aangetref word, van oop droë savannah-streke tot digte woude, lyk dit nie asof dit enige spesifieke habitat bo die ander verkies nie.

Hoewel die ratel 'n nagdier is, mag 'n mens as jy gelukkig is, hulle soms in die dag ook raakloop. Net soos die erdvark, besit die ratel ook die vermoë om met sy kragtige, lang naels gate in die grond te grawe, maar hulle maak merendeels gebruik van onbewoonde erdvarkgate.

Die ratel mag enkel of in pare voorkom. Oor die algemeen is die ratel skaam en geneig om pad te gee as dit versteur word, maar die jagter of die natuurliefhebber moet dit vir geen oomblik as vrees interpreteer nie. Die ratel is volgens die meeste skrywers die enigste dier wat geen vrees ken nie, en is uitermatig braaf en heldhaftig en sal enige onwelkome indringer afgesien van grootte en gevaarlikheid, onmiddellik bestorm en aanval.

Die ratel leef van klein diertjies, knaagdiere, slange, voëls, groot insekte en per geleentheid selfs jonger en klein bokkies. Eienaardig genoeg is hierdie vleiseter, wat tot verrotte vleis sal eet, ook plantvretend, en eet wortels, knolle en vrugte.

Die ratel het 'n spreekwoordelike soettand - net soos ons almal. Hy het 'n voorliefde vir heuning, en die heuningkoeke wat reeds die papies van die wildeby bevat, is sy gunsteling. Enige nes word met sy sterk kloue oopgebreek en vanweë sy geweldige taai en sterk vel en 'n laag vet net onder die vel, is hy immuun teen bysteke. Die ratel klim met die grootste gemak bome, om by die byneste uit te kom, ten spyte van sy oënskynlike swaar massa.

Bron: HIER

Daar bestaan 'n baie eienaardige, amper simbiotiese bestaan tussen die ratel en die heuningwyservoël. Hierdie klein voëltjie, wat ook besonder lief is vir heuning, is altyd op soek na heuningneste, en trek die ratel deur sy eienaardige gedrag en voëlgeluide en lei die ratel na die bynes. Die ratel volg dan die wegaanwysende vlug en roepe van die voël, en terg soms die voëltjie deur te weier om te volg. Sodra hulle by die bynes aankom, haal die ratel natuurlik die heuning uit, en 'n spesiale paar jong koeke word vir die heuningwyser opsy gesit, en só vier hulle saam fees. Die bestaan van hierdie voël is vir die ratel egter nie noodsaaklik vir sy voortbestaan nie, aangesien die dier sonder die hulp van hierdie voël kan klaarkom, en self byneste kan opspoor.

[Inligting: Dr. JJ Malan]