Die jagluiperd is bekend vir die geweldige hoë vaart waarteen hy hardloop. Hulle sterk en skraal geboude liggame stel hulle in staat om tot 120 km/h te hardloop wat hulle die vinnigste diere op land maak. Hoewel die liggaam hoogs gespesialiseerd is vir hoë spoed, het hy min uithouvermoë en is eerder aangepas vir kort afstande. Stormlope is selde meer as 250 tot 300 m.
Die jagluiperd lyk soos 'n groot langbeenkat met 'n kenmerkende hol rug. In verhouding is sy kop klein en sy ore kort. Die wyfies is bietjie kleiner as die mannetjies, met volwassenes wat in lengte van 1,8 m to 2,2 m lank is en 40 kg to 60 kg weeg.
Jagluiperds is een van die eksotiese katspesies wat die maklikste is om mak te maak. Hulle teel egter moeilik aan in gevangeneskap.
Die swangerskapperiode kan tot in die omgewing van 92 dae wees, met omtrent 4 welpies wat per werpsel gebore kan word. Die welpies word gebore met ʼn mantel van pels wat van die nek oor die rug hardloop tot by die agterbene en kruis, wat hulle help kamoefleer. Hulle word ook weggesteek in lang gras of onder bosse en blare.
In teenstelling met die ander groot katte in die katfamilie, kan die jagluiperd nie brul nie, maar maak hy ʼn tjirpgeluid as hy opgewonde is. Dit is een van die enigste katspesies wat kloue het wat hulle nie heeltemal kan intrek nie, daarom is die kloue sigbaar in hulle spore.
Jagluiperds jag gewoonlik in die dag, soggens vroeg of laat in die middag - net soms in helder maanlignagte. Die jagluiperd maak gedurende jagtogte eerder op sy sig- as sy reuksintuig staat. Die prooi word binne 'n afstand van 10-30 m bekruip en dan bestorm.
Sodra die prooi gevang is, word die groot prooi versmoor met ʼn byt aan die lugpyp en die klein prooi kan doodgemaak word met ʼn vinnige byt aan die kop. Hulle sal hul prooi gou vreet sodra die dier doodgemaak is, omdat hulle nie hul prooi van ander roofdiere kan beskerm nie. Die eindpunte van die ribbes sal afgeëet wees en die vel, bene en binnegoed sal gelos word. Jagluiperds gaan nooit terug na prooi wat hulle doodgemaak het nie en hulle eet nie die aas van die karkasse af nie.
Die swangerskapperiode kan tot in die omgewing van 92 dae wees, met omtrent 4 welpies wat per werpsel gebore kan word. Die welpies word gebore met ʼn mantel van pels wat van die nek oor die rug hardloop tot by die agterbene en kruis, wat hulle help kamoefleer. Hulle word ook weggesteek in lang gras of onder bosse en blare.
In teenstelling met die ander groot katte in die katfamilie, kan die jagluiperd nie brul nie, maar maak hy ʼn tjirpgeluid as hy opgewonde is. Dit is een van die enigste katspesies wat kloue het wat hulle nie heeltemal kan intrek nie, daarom is die kloue sigbaar in hulle spore.
Sodra die prooi gevang is, word die groot prooi versmoor met ʼn byt aan die lugpyp en die klein prooi kan doodgemaak word met ʼn vinnige byt aan die kop. Hulle sal hul prooi gou vreet sodra die dier doodgemaak is, omdat hulle nie hul prooi van ander roofdiere kan beskerm nie. Die eindpunte van die ribbes sal afgeëet wees en die vel, bene en binnegoed sal gelos word. Jagluiperds gaan nooit terug na prooi wat hulle doodgemaak het nie en hulle eet nie die aas van die karkasse af nie.
Die jagluiperd is nie aggressiewe dier nie en is vir baie eeue in Asië makgemaak en gebruik om mee te jag. Die dier is ongelukkig ook so skugter dat hy nie die steeds veranderende omstandighede en steurnisse van die beskawing die hoof kan bied nie.
* Foto's: Internet
Dr. JJ Malan
